LangPhi.comLãng Phí
Đi lại và xăng xe

Chiếc xe ít đi trong nhà tốn bao nhiêu mỗi tháng: gửi xe, bảo hiểm, ắc quy và hao mòn

Cách cộng chi phí cố định của chiếc xe ít dùng trong nhà: gửi xe, bảo hiểm, đăng kiểm, khấu hao, hư hỏng do để lâu; quy ra tiền mỗi km và các cách giảm chi phí.

Dusty compact car parked under a tarp in a narrow Quang Ninh courtyard, a person lifting the cover corner, potted plants around, late afternoon side light, no faces visible

Nhiều gia đình có một chiếc xe nằm gần như cả tuần: chiếc ô tô chỉ dùng cuối tuần, chiếc xe máy cũ của người đã đi làm xa, chiếc xe dự phòng "để lúc cần". Vì ít đi nên ít đổ xăng, và người ta dễ nghĩ chiếc xe đó gần như không tốn gì. Thực tế, phần lớn chi phí của một chiếc xe ít đi không nằm ở xăng, mà nằm ở những khoản trả đều đặn bất kể xe có lăn bánh hay không.

Bài này giúp bạn cộng đủ các khoản cố định và các hư hỏng do để lâu, quy ra chi phí mỗi tháng và mỗi km, rồi xem có những cách nào giảm khoản đó. Bài không khuyên bạn bán hay giữ xe; đó là quyết định của mỗi nhà, phụ thuộc nhiều yếu tố ngoài tiền. Mọi con số là ví dụ giả định, các khoản phí và bảo hiểm bắt buộc theo quy định thì bạn tra mức hiện hành.

Chi phí cố định: tốn dù xe không lăn bánh

Chi phí của một chiếc xe chia làm hai phần. Phần biến đổi tăng theo số km: nhiên liệu, hao mòn lốp, phanh, các mốc bảo dưỡng theo km. Phần cố định tốn đều đặn dù xe chạy hay không: tiền gửi xe hằng tháng, bảo hiểm, phí sử dụng đường bộ và đăng kiểm với ô tô, các mốc bảo dưỡng theo thời gian, và lớn nhất thường là khấu hao, tức phần giá trị xe mất đi theo năm tháng.

Với chiếc xe đi nhiều, phần biến đổi chiếm tỷ lệ lớn, nên người ta quen nghĩ chi phí xe là tiền xăng. Với chiếc xe ít đi, tỷ lệ đảo ngược: phần cố định gần như giữ nguyên, phần biến đổi rất nhỏ. Chính vì thế chi phí trên mỗi km của chiếc xe ít đi lại cao nhất.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc là nghĩa vụ theo quy định khi xe tham gia giao thông, không phải khoản để cắt. Các khoản tự nguyện như bảo hiểm vật chất thân vỏ thì mỗi nhà tự cân nhắc theo giá trị xe và mức sử dụng. Bài này chỉ đặt chúng vào phép cộng, không khuyên mua hay bỏ.

Cộng chi phí một năm của chiếc ô tô ít đi

Ví dụ giả định: một chiếc ô tô con chỉ dùng cuối tuần và vài chuyến về quê, chạy khoảng 4.000 km một năm. Các con số đều là giả định để thấy cách cộng.

KhoảnLoạiGiả định một năm
Gửi xe theo thángCố định12 × 1.200.000 đ = 14.400.000 đ
Bảo hiểm bắt buộc và tự nguyệnCố định7.000.000 đ
Phí sử dụng đường bộ, đăng kiểmCố định2.000.000 đ
Bảo dưỡng theo thời gian (nhớt, dầu phanh, nước làm mát, kiểm tổng quát)Cố định4.000.000 đ
Khấu hao (phần giá trị mất đi trong năm)Cố định30.000.000 đ
Nhiên liệuBiến đổi4.000 km × 8 lít/100 km × 20.000 đ = 6.400.000 đ
Hao mòn theo km (lốp, phanh)Biến đổi4.000 km × 800 đ = 3.200.000 đ
Tổng67.000.000 đ, tức khoảng 5,6 triệu mỗi tháng, khoảng 16.750 đ mỗi km

Trong ví dụ này, nhiên liệu chỉ chiếm chưa tới một phần mười tổng chi phí. Nếu chỉ nhìn tiền xăng, chủ xe nghĩ chiếc xe tốn khoảng nửa triệu mỗi tháng; con số đủ là hơn mười lần thế. Thay số của xe nhà bạn vào: khấu hao phụ thuộc giá trị và tuổi xe, gửi xe phụ thuộc nơi ở, bảo hiểm phụ thuộc gói bạn chọn.

Hư hỏng do để lâu không chạy

Ắc quy hết điện. Ắc quy tự xả theo thời gian, và ô tô đời mới còn tiêu thụ một dòng điện nhỏ cho hệ thống điện tử, chống trộm ngay cả khi tắt máy. Xe để một, hai tuần không chạy, đặc biệt khi ắc quy đã cũ, có thể không đề nổ. Ắc quy bị xả cạn nhiều lần cũng mau hỏng hơn.

Lốp lão hoá và biến dạng. Cao su lão hoá theo năm tháng dù ít chạy. Xe đứng yên lâu một chỗ, lốp có thể bị dẹt tạm ở phần tiếp đất, và nếu non hơi thì dễ hỏng thành lốp. Năm sản xuất in trên thành lốp; lốp đã nhiều năm tuổi nên được thợ kiểm dù gai còn dày.

Phanh rỉ, gioăng khô. Ở nơi ẩm, đĩa phanh có thể bị rỉ bề mặt sau vài ngày đứng yên. Rỉ nhẹ thường hết sau vài lần phanh, nhưng để lâu có thể gây kẹt. Các gioăng cao su ít vận động cũng mau khô, dễ rò rỉ.

Chuột, côn trùng làm tổ. Xe đỗ lâu trong sân, gara ít người qua lại là nơi chuột hay vào khoang máy, cắn dây điện, ống mềm. Hư hỏng loại này thường tốn kém và khó tìm.

Bụi, lá cây và nhựa cây. Xe đỗ ngoài trời dưới tán cây lâu ngày bị lá mục, nhựa cây, phân chim bám lên sơn, làm sơn xỉn và có thể ăn mòn nếu không rửa. Lá cây rơi vào khe thoát nước dưới kính lái có thể gây đọng nước, thấm vào khoang xe.

Nhiên liệu để lâu. Xăng để trong bình nhiều tháng có thể biến chất, ảnh hưởng tới khả năng nổ máy. Với xe máy cất lâu, việc này thấy rõ hơn.

Giảm chi phí khi vẫn muốn giữ xe

Nếu gia đình quyết định giữ chiếc xe vì nhu cầu thật, vẫn có những cách làm khoản cố định nhẹ đi và tránh hư hỏng do để lâu:

  • Rà lại chỗ gửi xe: có chỗ gửi gần hơn, rẻ hơn, hay để được trong nhà an toàn không. Tiền gửi xe thường là khoản cố định lớn thứ hai sau khấu hao.
  • Khi tới kỳ tái tục, đọc lại các khoản bảo hiểm tự nguyện xem có trùng quyền lợi hay có gói phù hợp hơn với mức sử dụng thấp không; giữ nguyên bảo hiểm bắt buộc.
  • Cho xe chạy định kỳ một quãng đủ dài để máy nóng hẳn và ắc quy được sạc, theo khuyến nghị trong sổ hướng dẫn, thay vì chỉ nổ máy tại chỗ vài phút.
  • Bơm lốp đúng mức trước khi để lâu và kiểm lại khi lấy xe ra.
  • Giữ khoang máy và chỗ đỗ sạch, không để đồ ăn trong xe, dọn chỗ có thể thu hút chuột.
  • Nếu xe sẽ để rất lâu, hỏi gara về cách bảo quản ắc quy, nhiên liệu cho đúng loại xe.

Xe máy ít đi: phép cộng nhỏ hơn nhưng cùng nguyên tắc

Với xe máy, các con số nhỏ hơn nhiều nhưng tỷ lệ vẫn vậy. Ví dụ giả định: một chiếc xe máy cũ của con đi học xa nhà, để ở nhà gần như cả năm, mỗi tháng chỉ chạy vài chục cây số. Các khoản cố định gồm gửi xe nếu nhà ở chung cư, giả định 150.000 đồng mỗi tháng tức 1.800.000 đồng mỗi năm; bảo hiểm bắt buộc theo mức hiện hành; một lần thay ắc quy hỏng do để lâu, giả định 400.000 đồng; một lần thay nhớt theo thời gian, giả định 150.000 đồng. Cộng lại đã hơn 2,3 triệu đồng một năm chưa tính bảo hiểm và khấu hao, cho một chiếc xe chạy chưa tới năm trăm cây số.

Chia ra mỗi km, chiếc xe này tốn nhiều hơn hẳn chiếc xe máy đi làm hằng ngày của bố mẹ. Không có nghĩa là phải bán, vì con có thể về nghỉ hè cần xe, nhưng có những cách giảm: nếu nhà có chỗ để xe an toàn trong nhà thì thôi gửi tháng, cho người thân đang cần mượn dùng để xe được chạy đều, hoặc để xe ở chỗ khô ráo và sạc ắc quy định kỳ.

Điều quan trọng là nhìn thấy khoản tiền đó, thay vì nghĩ chiếc xe nằm im thì không tốn gì.

Dùng chung trong gia đình để chiếc xe đỡ nằm không

Một cách nữa là để chiếc xe làm nhiều việc hơn mà không mua thêm. Thay vì mỗi người một xe máy và một chiếc ô tô nằm cả tuần, có nhà để ô tô thay cho một chuyến xe máy hằng ngày vào những hôm mưa, chở người già đi khám, gom đồ đi chợ tuần. Khoản cố định đã trả rồi, mỗi km thêm chỉ tốn phần biến đổi, nên dùng hợp lý những chuyến thật sự cần ô tô thì chi phí trên mỗi km giảm.

Ngược lại, nếu nhà có hai chiếc xe máy mà một chiếc gần như không ai đi, phần cố định của nó dù nhỏ vẫn là tiền gửi, bảo hiểm bắt buộc, ắc quy, lốp lão hoá. Chuyển chiếc xe cho người thân đang cần, hoặc bán đi khi chắc chắn không dùng nữa, là những lựa chọn mỗi nhà tự cân nhắc.

Dùng chung cần quy ước: lịch ai dùng xe khi nào, ai đổ xăng, ai lo giấy tờ và bảo dưỡng. Một bảng nhỏ treo ở cửa hoặc một nhóm tin nhắn gia đình là đủ để tránh hai người cùng cần xe một lúc.

Đặt câu hỏi đúng về chiếc xe ít đi

Sau khi cộng đủ, câu hỏi không còn là "chiếc xe tốn bao nhiêu tiền xăng" mà là "mỗi tháng gia đình đang trả bao nhiêu cho sự sẵn sàng của chiếc xe này, và sự sẵn sàng đó có đáng với nhà mình không". Với nhiều nhà, câu trả lời là có: có xe để đưa người ốm đi viện lúc nửa đêm, để về quê khi có việc gấp, để không phụ thuộc vào ai. Đó là giá trị thật.

Với nhà khác, phép cộng cho thấy số tiền mỗi tháng đủ để trả cho nhiều chuyến gọi xe, thuê xe tự lái vài lần một năm, hoặc đi phương tiện công cộng cộng với một vài chuyến thuê xe vào dịp lễ. Khi đó việc giữ hay không là một quyết định có cơ sở, không phải theo thói quen hay cảm giác "xe ít đi thì có tốn gì đâu".

Dù kết luận thế nào, làm phép cộng này một lần giúp gia đình biết chính xác mình đang trả cho cái gì. Đó là tinh thần chống lãng phí: không phải cắt bằng mọi giá, mà là trả tiền cho thứ mình thật sự cần và dùng.

Câu hỏi thường gặp

Khấu hao có thật sự là chi phí khi mình không bán xe?

Có. Giá trị chiếc xe giảm dần theo thời gian dù bạn có bán hay không; bạn chỉ thấy rõ khoản đó khi bán hoặc đổi xe. Đưa khấu hao vào phép tính giúp so sánh công bằng giữa giữ xe và các phương án đi lại khác.

Xe ít đi bao lâu nên nổ máy một lần?

Sổ hướng dẫn của mỗi xe có khuyến nghị riêng. Nguyên tắc chung là cho xe chạy một quãng đủ để máy nóng hẳn và ắc quy được sạc lại, đều đặn mỗi tuần hoặc hai tuần, thay vì chỉ nổ máy tại chỗ vài phút. Nổ máy tại chỗ ngắn có thể không đủ bù điện cho ắc quy.

Có nên tháo cọc ắc quy khi để xe lâu không?

Với một số xe, tháo cọc ắc quy giúp tránh xả cạn khi để rất lâu, nhưng có thể làm mất cài đặt của một số hệ thống điện tử hoặc cần mã kích hoạt lại. Nên hỏi gara hoặc đọc sổ hướng dẫn trước khi làm.

Xe máy cất lâu ngày cần lưu ý gì?

Bơm lốp đủ, để nơi khô ráo, có che chắn, tránh chuột. Ắc quy xe máy cũng tự xả, nên cho xe chạy định kỳ hoặc sạc ắc quy. Lấy xe ra sau thời gian dài, kiểm phanh, lốp, đèn trước khi đi đường xa.

Làm sao tính chi phí mỗi km của xe nhà mình?

Cộng mọi khoản trong một năm, gồm cố định và biến đổi, rồi chia cho số km xe chạy trong năm đó. Số km lấy từ đồng hồ công-tơ-mét đầu năm và cuối năm. Con số này giúp so sánh với việc gọi xe, thuê xe hay đi phương tiện công cộng cho những chuyến cụ thể.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138