LangPhi.comLãng Phí
Rà hoá đơn và phí hằng tháng

Bảo hiểm trùng quyền lợi trong gia đình: lập bảng đối chiếu hợp đồng trước kỳ phí

Nguyên lý nhận ra bảo hiểm trùng quyền lợi trong một nhà: phân biệt bồi hoàn chi phí thật với trả theo số tiền định sẵn, lập bảng đối chiếu và việc cần hỏi trước khi đổi.

Elderly Vietnamese man and his adult daughter at a tiled kitchen table in Hue, spreading out folders of blank insurance papers and a pen, overhead angle, soft window light

Bảo hiểm trùng quyền lợi trong gia đình là khi hai hay nhiều hợp đồng cùng chi trả cho một rủi ro, nhưng với loại quyền lợi bồi hoàn chi phí thật thì tổng số tiền nhận về thường không vượt quá chi phí thực tế — nghĩa là phần phí đóng thêm không mua thêm được bao nhiêu. Điều này hay xảy ra khi công ty mua bảo hiểm sức khoẻ cho nhân viên, người đó lại tự mua thêm, cộng với bảo hiểm đi kèm khoản vay, đi kèm thẻ.

Bài này chỉ nói nguyên lý để bạn tự lập bảng đối chiếu các hợp đồng của cả nhà và biết phải hỏi gì. Bài không khuyên mua, giữ hay huỷ hợp đồng cụ thể nào, không nêu tên công ty bảo hiểm. Mỗi hợp đồng có điều khoản riêng; quyết định thay đổi nên làm sau khi đọc kỹ hợp đồng và hỏi đơn vị bảo hiểm hoặc người tư vấn có chuyên môn.

Trùng quyền lợi khác với có nhiều hợp đồng

Một gia đình có năm sáu hợp đồng bảo hiểm chưa chắc đã có gì trùng. Bảo hiểm y tế cho chi phí khám chữa bệnh, bảo hiểm xe cho trách nhiệm khi gây tai nạn, bảo hiểm nhân thọ cho rủi ro tử vong hay thương tật của người trụ cột — mỗi hợp đồng che một rủi ro khác nhau. Trùng chỉ xảy ra khi hai hợp đồng che cùng một rủi ro, cùng một người, cùng một loại chi phí.

Ví dụ dễ thấy nhất: người chồng được công ty mua bảo hiểm sức khoẻ có quyền lợi nằm viện và phẫu thuật theo chi phí thực tế; người vợ thấy vậy vẫn mua thêm cho chồng một hợp đồng sức khoẻ khác cũng bồi hoàn chi phí nằm viện. Khi nằm viện, chi phí thực tế chỉ có một, và hai hợp đồng sẽ phối hợp chi trả theo điều khoản chứ thường không trả mỗi bên đủ một lần.

Trùng cũng có thể là trùng một phần: hợp đồng thứ hai có hạn mức cao hơn hoặc che thêm những khoản hợp đồng thứ nhất loại trừ. Lúc đó phần trùng là phần chồng lên nhau, còn phần vượt lên vẫn có giá trị. Đó là lý do không thể nhìn tên hợp đồng mà kết luận trùng; phải đặt quyền lợi từng dòng cạnh nhau.

Mục tiêu của việc đối chiếu không phải giảm số hợp đồng, mà để mỗi đồng phí bảo hiểm mua được một phần bảo vệ chưa có. Có khi đối chiếu xong bạn còn phát hiện chỗ hổng — một rủi ro lớn chưa ai che — quan trọng hơn chỗ trùng.

Hai kiểu quyền lợi: bồi hoàn chi phí thật và trả theo số tiền định sẵn

Hiểu hai kiểu quyền lợi này là chìa khoá để biết trùng có làm mất tiền hay không. Đây là nguyên lý chung; cách áp dụng cụ thể nằm trong điều khoản từng hợp đồng:

Kiểu quyền lợiCách chi trảVí dụKhi có hai hợp đồng
Bồi hoàn chi phí thực tếTrả theo hoá đơn, chứng từ, trong hạn mứcChi phí nằm viện, phẫu thuật, sửa xe, sửa nhàTổng nhận thường không vượt chi phí thật; các bên phối hợp hoặc chia nhau
Trả theo số tiền định sẵnTrả một số tiền đã thoả thuận khi sự kiện xảy raTrợ cấp mỗi ngày nằm viện, quyền lợi tử vong, thương tật theo tỷ lệThường mỗi hợp đồng trả theo điều khoản riêng, tuỳ hợp đồng
Bảo hiểm y tế theo luậtChi trả theo mức hưởng và danh mục quy địnhKhám chữa bệnh đúng tuyến, thuốc trong danh mụcThường chi trả trước; bảo hiểm thương mại chi trả phần còn lại theo điều khoản
Bảo hiểm tài sảnBồi thường theo thiệt hại, không vượt giá trị tài sảnXe, nhà, đồ đạcMua nhiều nơi cho cùng tài sản không làm tiền bồi thường tăng theo

Từ bảng này rút ra một quy tắc thực hành: chỗ đáng soi kỹ nhất là các hợp đồng cùng bồi hoàn chi phí thực tế cho cùng một người. Với quyền lợi trả theo số tiền định sẵn, có nhiều hợp đồng không hẳn là lãng phí, nhưng vẫn nên hỏi xem tổng số tiền đó có cân với nhu cầu thật của gia đình hay đang vượt xa so với khả năng đóng phí lâu dài.

Những chỗ trùng hay gặp trong một nhà

Rà lại các nguồn dưới đây; phần lớn trùng lặp đến từ hợp đồng mua qua kênh khác nhau mà không ai nhìn tổng thể:

  • Bảo hiểm sức khoẻ công ty mua và hợp đồng tự mua. Người đi làm thường không nhớ chính xác quyền lợi công ty mua cho mình; hỏi bộ phận nhân sự bản tóm tắt quyền lợi.
  • Bảo hiểm đi kèm khoản vay. Khi vay mua nhà, mua xe, người vay có thể được mời mua bảo hiểm gắn với khoản vay. Quyền lợi có thể chồng với bảo hiểm nhân thọ hoặc tai nạn đã có.
  • Bảo hiểm đi kèm thẻ, vé, ứng dụng. Một số thẻ hay dịch vụ kèm bảo hiểm tai nạn, du lịch. Ít ai ghi lại, nên vẫn mua thêm hợp đồng riêng cho chuyến đi.
  • Bảo hiểm học sinh và bảo hiểm sức khoẻ tự mua cho con. Đối chiếu xem quyền lợi nào đã có ở hợp đồng tại trường.
  • Bảo hiểm xe tự nguyện nhiều phần. Ngoài trách nhiệm dân sự bắt buộc, có thể có thêm bảo hiểm người ngồi trên xe, vật chất xe; phần người ngồi trên xe đôi khi chồng với bảo hiểm tai nạn cá nhân.
  • Quyền lợi bổ sung gắn vào hợp đồng chính. Một hợp đồng nhân thọ có thể kèm các quyền lợi bổ sung về nằm viện, bệnh hiểm nghèo; cùng lúc gia đình lại mua một hợp đồng riêng che đúng những rủi ro đó.

Ghi nhận được chỗ chồng nhau chưa phải là kết luận. Có gia đình chủ ý mua chồng để có hạn mức cao hơn khi điều trị lớn. Điều quan trọng là quyết định đó được đưa ra có chủ đích, không phải do không ai biết.

Lập bảng đối chiếu hợp đồng của cả nhà

Ngồi với người đứng tên các hợp đồng, mở bản hợp đồng hoặc giấy chứng nhận, rồi làm lần lượt:

  1. Mỗi hợp đồng một dòng. Ghi người được bảo hiểm, bên mua, kênh mua (tự mua, công ty mua, kèm khoản vay, kèm thẻ), ngày hiệu lực, ngày tái tục hoặc kỳ phí.
  2. Ghi phí một năm. Quy phí tháng, quý về năm để đặt cạnh nhau; phí do công ty đóng cũng ghi để thấy giá trị phần được nhận.
  3. Tách từng quyền lợi thành cột. Nằm viện, phẫu thuật, ngoại trú, tai nạn, bệnh hiểm nghèo, tử vong, thương tật, tài sản. Ở mỗi ô ghi kiểu quyền lợi (bồi hoàn hay định sẵn) và hạn mức.
  4. Tô màu ô trùng. Cùng người, cùng cột, cùng kiểu bồi hoàn chi phí thực tế — đó là ô cần hỏi kỹ.
  5. Tô màu ô trống. Rủi ro lớn của gia đình mà chưa hợp đồng nào che, ví dụ người trụ cột chưa có bảo vệ thu nhập. Ghi lại để cân nhắc, không vội mua.
  6. Ghi câu hỏi cho từng ô trùng. Mang đi hỏi đơn vị bảo hiểm hoặc người tư vấn trước kỳ phí tiếp theo.

Bảng này nên được giữ cùng chỗ với bảng rà hoá đơn gia đình. Lần sau có ai được mời mua thêm hợp đồng, cả nhà mở bảng ra xem quyền lợi đó đã có chưa trước khi ký.

Đọc điều khoản: năm chỗ quyết định có trùng hay không

Phạm vi bảo hiểm. Hợp đồng che những gì, cho ai, ở đâu — trong nước hay cả nước ngoài, bệnh viện nào. Hai hợp đồng cùng tên "sức khoẻ" có thể che những phạm vi rất khác nhau.

Điều khoản loại trừ. Những trường hợp không chi trả. Hợp đồng thứ hai có thể đáng giữ chính vì nó che phần hợp đồng thứ nhất loại trừ.

Hạn mức và đồng chi trả. Mức tối đa cho mỗi lần, mỗi năm, và tỷ lệ người được bảo hiểm tự trả. Hạn mức thấp của hợp đồng công ty có thể là lý do chính đáng để có thêm một lớp bảo vệ.

Thời gian chờ. Khoảng thời gian sau khi hợp đồng có hiệu lực mà một số quyền lợi chưa được chi trả. Đổi sang hợp đồng mới thường bắt đầu lại thời gian chờ.

Cách phối hợp với bảo hiểm khác. Nhiều hợp đồng có điều khoản về việc chi trả khi người được bảo hiểm có hợp đồng khác cùng che một chi phí. Đây là dòng trả lời trực tiếp câu hỏi trùng có làm mất tiền hay không.

Trước khi thay đổi bất cứ hợp đồng nào

Phát hiện chỗ trùng rồi muốn cắt ngay là phản xạ tự nhiên, nhưng với bảo hiểm, cắt vội có thể tốn hơn giữ. Với hợp đồng nhân thọ dài hạn, dừng sớm thường chỉ nhận giá trị hoàn lại thấp hơn nhiều so với tổng phí đã đóng, có khi không nhận gì nếu mới đóng vài năm. Với hợp đồng sức khoẻ, sức khoẻ hiện tại có thể khác lúc mua, và một hợp đồng mới có thể loại trừ bệnh đã có hoặc tính phí cao hơn.

Hợp đồng do công ty mua cũng không phải chỗ dựa vĩnh viễn. Khi nghỉ việc hay đổi việc, quyền lợi đó thường chấm dứt. Nếu bạn bỏ hợp đồng tự mua vì đã có bảo hiểm công ty, đến lúc đổi việc có thể phải mua lại ở tuổi cao hơn, với thời gian chờ mới.

Vì vậy trước khi thay đổi, ghi ra ba câu: bỏ hợp đồng này thì mất những quyền lợi nào mà hợp đồng còn lại không che; nếu sau này cần mua lại thì có trở ngại gì về tuổi, sức khoẻ, thời gian chờ; và có cách điều chỉnh nhỏ hơn không, như giảm quyền lợi bổ sung trùng thay vì dừng cả hợp đồng. Mang ba câu này hỏi đơn vị bảo hiểm và một người tư vấn có chuyên môn không hưởng hoa hồng từ quyết định của bạn, nếu có thể.

Quyết định giữ hay bỏ thuộc về gia đình. Việc của bảng đối chiếu là làm cho quyết định đó dựa trên điều khoản thật, không dựa trên trí nhớ hay lời mời.

Phần tiết kiệm thường nằm ở đâu

Với nhiều gia đình, phần bớt được không đến từ việc dừng hợp đồng lớn mà từ những điều chỉnh nhỏ. Thứ nhất là các hợp đồng phi nhân thọ một năm như bảo hiểm sức khoẻ, tai nạn, xe tự nguyện: đến kỳ tái tục, đây là thời điểm tự nhiên để xem lại quyền lợi nào đã có ở nơi khác, mà không vướng giá trị hoàn lại như hợp đồng dài hạn.

Thứ hai là quyền lợi bổ sung trùng. Một số hợp đồng cho phép điều chỉnh hoặc bỏ quyền lợi bổ sung mà vẫn giữ hợp đồng chính; hỏi đơn vị bảo hiểm xem có được không và có hệ quả gì.

Thứ ba là kỳ đóng phí. Ở nhiều hợp đồng, đóng phí theo kỳ ngắn như tháng, quý có thể làm tổng phí một năm cao hơn đóng theo năm. Nếu dòng tiền gia đình cho phép, hỏi xem đổi kỳ đóng có thay đổi tổng phí không. Ngược lại, đừng đổi sang đóng năm nếu điều đó làm gia đình hụt tiền vào tháng đóng.

Thứ tư là tránh mua thêm. Bảng đối chiếu có hiệu quả lớn nhất về sau: mỗi lần được mời mua bảo hiểm kèm khoản vay, kèm sản phẩm, kèm chuyến đi, bạn biết ngay quyền lợi đó đã có hay chưa. Ví dụ giả định: một gia đình tránh được một hợp đồng tai nạn trùng với phí khoảng 500 nghìn đồng mỗi năm, sau năm năm là 2,5 triệu đồng không phải chi.

Câu hỏi thường gặp

Có hai hợp đồng bảo hiểm sức khoẻ thì nằm viện có được trả gấp đôi không?

Còn tuỳ kiểu quyền lợi. Với quyền lợi bồi hoàn chi phí thực tế, tổng số tiền nhận về thường không vượt chi phí thật, các hợp đồng phối hợp chi trả theo điều khoản. Với quyền lợi trả theo số tiền định sẵn như trợ cấp mỗi ngày nằm viện, mỗi hợp đồng có thể trả theo điều khoản riêng. Đọc điều khoản phối hợp chi trả của từng hợp đồng.

Đã có bảo hiểm y tế thì bảo hiểm sức khoẻ thương mại có bị trùng không?

Không hẳn. Bảo hiểm y tế theo luật chi trả theo mức hưởng và danh mục quy định, phần người bệnh tự trả có thể còn lớn, nhất là khi dùng dịch vụ ngoài danh mục. Bảo hiểm thương mại thường được thiết kế để chi trả thêm phần còn lại theo điều khoản. Mức trùng phụ thuộc hợp đồng cụ thể.

Bảo hiểm công ty mua cho nhân viên có nên tính vào bảng đối chiếu không?

Nên. Đó là quyền lợi gia đình đang có, dù không tự trả phí. Ghi rõ hạn mức, phạm vi và nhớ rằng nó thường chấm dứt khi nghỉ việc. Nhờ ghi vào bảng, bạn tránh mua trùng khi đang đi làm và biết phải chuẩn bị gì khi đổi việc.

Huỷ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giữa chừng có lấy lại được tiền đã đóng không?

Thường chỉ nhận giá trị hoàn lại theo hợp đồng, có thể thấp hơn nhiều so với tổng phí đã đóng, nhất là trong những năm đầu. Mỗi hợp đồng có bảng giá trị hoàn lại riêng. Trước khi quyết định, hỏi đơn vị bảo hiểm số tiền cụ thể và các lựa chọn khác như giảm số tiền bảo hiểm hay tạm dừng đóng phí nếu hợp đồng cho phép.

Bao lâu nên đối chiếu lại các hợp đồng bảo hiểm của gia đình?

Một năm một lần, trước kỳ tái tục hoặc kỳ đóng phí lớn nhất, là đủ cho phần lớn gia đình. Ngoài ra nên xem lại khi có thay đổi lớn: kết hôn, sinh con, đổi việc, vay mua nhà, cha mẹ về sống chung. Mỗi thay đổi có thể tạo chỗ trùng mới hoặc chỗ hổng mới.

Được mời mua bảo hiểm kèm khoản vay thì có bắt buộc không?

Bạn nên hỏi rõ bảo hiểm đó là bắt buộc theo quy định hay là sản phẩm tự nguyện, và việc mua có phải điều kiện để được vay hay không. Đối chiếu quyền lợi với hợp đồng đã có trước khi ký. Thông tin chính thức nằm trong hợp đồng vay và văn bản hiện hành, không nằm trong lời mời.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138