LangPhi.comLãng Phí
Lãng phí nước sinh hoạt

Một nhà dùng bao nhiêu khối nước mỗi tháng là hợp lý: tự tính theo đầu người

Tự ước lượng số khối nước hợp lý cho nhà mình từ tắm, giặt, bồn cầu, nấu rửa, rồi so với hoá đơn để biết đang dùng vừa hay đang rò mất ở đâu.

Top-down view of a Vietnamese mother in Ha Noi lifting the lid of a water meter box beside a tiled doorstep, morning light, potted plants, face out of frame

Câu hỏi "nhà mình dùng bao nhiêu khối nước là bình thường" ít khi có một con số chung cho mọi nhà. Nhà bốn người có em bé giặt đồ mỗi ngày khác nhà bốn người đi làm cả ngày, nhà có vườn khác căn hộ chung cư. Nhưng bạn hoàn toàn tự tính được một con số hợp lý cho chính nhà mình, dựa trên những việc cả nhà làm mỗi ngày và lượng nước tham khảo của từng việc.

Bài này đi theo đúng cách đó: nhắc lại một khối là bao nhiêu lít, chia ngày dùng nước thành từng việc, cộng lại thành lít mỗi người mỗi ngày, quy ra khối mỗi tháng, rồi đặt cạnh số trên hoá đơn. Khoảng cách giữa hai con số mới là thứ đáng chú ý: nó cho biết nhà bạn đang dùng vừa, dùng hơi tay, hay có chỗ đang rò mà chưa ai thấy.

Một khối nước là bao nhiêu và vì sao con số trên hoá đơn khó hình dung

Một khối nước, tức một mét khối, bằng một nghìn lít. Đồng hồ nước và hoá đơn đều tính theo khối, còn trong đời sống ta lại nghĩ theo xô, theo chậu, theo lần tắm. Chính độ vênh đó làm nhiều nhà nhìn thấy con số 25 hay 30 khối mà không biết là nhiều hay ít. Hai mươi lăm khối nghe nhỏ, nhưng đó là hai mươi lăm nghìn lít, tương đương khoảng một nghìn hai trăm năm mươi can nước loại hai mươi lít xếp kín cả một căn phòng.

Khi quy ra lít mỗi ngày, con số dễ cảm hơn nhiều. Lấy số khối trong tháng nhân một nghìn, chia số ngày của kỳ hoá đơn, rồi chia số người thường xuyên ở nhà. Ví dụ giả định: nhà bốn người, hoá đơn ghi 24 khối cho kỳ 30 ngày. Hai mươi bốn nghìn lít chia ba mươi ngày được tám trăm lít mỗi ngày, chia bốn người được hai trăm lít mỗi người mỗi ngày.

Con số hai trăm lít mỗi người mỗi ngày ấy chưa nói đúng hay sai. Nó chỉ có nghĩa khi bạn đặt cạnh một ước tính dựng từ từng việc cụ thể trong nhà. Phần dưới đây làm việc đó, và bạn nên lấy giấy bút ghi theo hoàn cảnh nhà mình thay vì chép nguyên các mức tham khảo.

Lượng nước tham khảo của từng việc trong nhà

Các mức dưới đây là khoảng tham khảo, tuỳ thiết bị và thói quen có thể lệch nhiều. Cách tốt nhất vẫn là tự đo vài việc lớn như tắm và giặt bằng đồng hồ nước, như hướng dẫn ở mục sau.

ViệcCách tínhKhoảng lít mỗi lần hoặc mỗi ngày
Tắm vòi senlưu lượng vòi sen nhân số phút tắmkhoảng 50–120 lít mỗi lần, tuỳ vòi và thời gian
Xả bồn cầudung tích két nhân số lần xảkhoảng 3–6 lít mỗi lần với két hai nút, 9–12 lít với két cũ
Giặt máymức nước của máy, chia theo số ngườikhoảng 50–150 lít mỗi mẻ, tuỳ loại máy và chương trình
Nấu ăn, rửa chén, rửa rauước theo số bữa nấu ở nhàkhoảng 15–30 lít mỗi người mỗi ngày
Rửa mặt, đánh răng, rửa tayước theo số lần mở vòikhoảng 10–20 lít mỗi người mỗi ngày
Lau nhà, tưới cây, rửa xeước theo tuần rồi chia ngàyrất khác nhau giữa căn hộ và nhà có sân

Bạn sẽ thấy tắm và giặt thường chiếm phần lớn. Đây cũng là hai việc có khoảng dao động rộng nhất, nên một thay đổi nhỏ ở đây làm số tổng nhích nhiều hơn mọi mẹo vặt khác. Nước uống và nấu cơm thì nhỏ đến mức gần như không đáng tính.

Dựng con số của riêng nhà bạn trong mười lăm phút

Lấy một tờ giấy, chia làm hai cột: việc và lít mỗi ngày của cả nhà. Làm lần lượt theo các bước sau, mỗi bước chỉ cần ước gần đúng.

  1. Đếm người ở thật. Ghi số người ngủ ở nhà phần lớn các đêm trong tháng. Người đi làm xa cuối tuần mới về tính nửa người, khách ở lâu ngày tính thêm.
  2. Tính tắm. Ước lưu lượng vòi sen (nếu chưa đo, tạm lấy khoảng 10 lít mỗi phút), nhân số phút mỗi người tắm, nhân số lần tắm trong ngày. Ví dụ giả định: bốn người, mỗi người tắm tám phút một lần, được khoảng 320 lít.
  3. Tính bồn cầu. Số người nhân số lần đi vệ sinh ở nhà trong ngày, nhân dung tích mỗi lần xả. Bốn người, mỗi người năm lần, két khoảng 6 lít, được khoảng 120 lít.
  4. Tính giặt. Số mẻ giặt trong tuần nhân lượng nước mỗi mẻ, chia bảy. Năm mẻ mỗi tuần, mỗi mẻ khoảng 100 lít, được khoảng 70 lít mỗi ngày.
  5. Tính nấu rửa và vệ sinh cá nhân. Bốn người nhân khoảng 35 lít, được khoảng 140 lít.
  6. Cộng phần lau dọn, tưới cây. Nhà có ban công nhỏ cộng khoảng 20–40 lít mỗi ngày.
  7. Cộng tổng và quy ra khối. Ví dụ trên cộng được khoảng 680 lít mỗi ngày. Nhân ba mươi ngày được khoảng 20.400 lít, tức khoảng 20 khối mỗi tháng.

Hãy tự nhân lại các phép tính bằng số của nhà mình; chỉ cần sai lưu lượng vòi sen một chút là tổng lệch vài khối. Con số cuối cùng là "mức hợp lý theo thói quen hiện tại", chưa phải mức tiết kiệm. Từ đây bạn mới biết nên siết chỗ nào.

Đặt cạnh hoá đơn: ba trường hợp và ý nghĩa của từng trường hợp

Hoá đơn gần bằng số tự tính. Lệch trong khoảng mười phần trăm thì gần như chắc là nhà bạn không có rò rỉ đáng kể. Muốn bớt tiền, bạn chỉ còn cách đổi thói quen ở các việc lớn: thời gian tắm, số mẻ giặt, đầu vòi sen. Bảng tự tính chỉ ra ngay việc nào chiếm phần to nhất.

Hoá đơn cao hơn số tự tính từ hai mươi phần trăm trở lên. Đây là tín hiệu nên làm phép thử rò rỉ khi cả nhà không dùng nước, bắt đầu từ bồn cầu và các vòi rỉ giọt. Ví dụ giả định: tự tính 20 khối mà hoá đơn 27 khối, phần chênh 7 khối tương đương khoảng 230 lít mỗi ngày, đủ để nghi một két nước rò âm thầm hoặc một đoạn ống ngầm.

Hoá đơn thấp hơn hẳn số tự tính. Thường là bạn ước lưu lượng vòi sen hoặc nước giặt cao hơn thực tế, hoặc có người ở ít hơn bạn nghĩ. Cũng có trường hợp đồng hồ đứng hoặc chạy chậm; nếu kỳ này thấp bất thường so với cùng kỳ năm trước trong khi nhà không thay đổi gì, nên báo đơn vị cấp nước kiểm tra đồng hồ.

So cùng kỳ, không so tháng liền kề. Tháng nóng ai cũng tắm nhiều hơn, tháng Tết có khách, tháng nghỉ hè có con ở nhà. So kỳ này với cùng kỳ năm trước, hoặc với trung bình ba kỳ gần nhất cùng mùa, mới thấy được thay đổi thật.

Tự đo hai việc lớn nhất bằng chính đồng hồ nước

Ước theo bảng tham khảo luôn có sai số, nhưng hai việc lớn nhất là tắm và giặt thì bạn đo được khá chính xác bằng đồng hồ nước của nhà mình. Đồng hồ cơ thông dụng có dãy số đen chỉ khối và các vòng số đỏ hoặc kim nhỏ chỉ phần trăm, phần chục lít. Bạn chỉ cần chụp ảnh mặt đồng hồ ngay trước và ngay sau việc cần đo, trong lúc không ai dùng nước vào việc khác.

Với máy giặt, chọn lúc cả nhà đi vắng hoặc đã ngủ, chụp đồng hồ, bấm chạy một mẻ giặt bình thường, đợi máy cấp nước xong lượt cuối rồi chụp lại. Hiệu hai lần chụp chính là lượng nước một mẻ của máy nhà bạn với chương trình đó. Với tắm, làm tương tự cho một người tắm như mọi ngày. Đừng cố tắm nhanh hơn bình thường lúc đo, vì mục đích là thấy thói quen thật.

Nhiều nhà làm phép đo này xong mới biết mẻ giặt chương trình mặc định dùng nhiều nước hơn hẳn chương trình nhanh, hoặc một người trong nhà tắm dùng gấp đôi người khác. Đó không phải chuyện để trách nhau, mà là chỗ có thể bàn: đổi đầu vòi sen, chọn mức nước phù hợp, gom đồ giặt đủ mẻ. Các bài khác trong danh mục nước của trang đi sâu vào từng việc này.

Những chỗ làm số khối phình lên mà ít nhà để ý

Khi số tự tính và hoá đơn lệch nhau, đây là danh sách nên rà trước khi nghĩ tới chuyện đồng hồ sai.

  • Két bồn cầu rò qua van xả: nước chảy rỉ xuống lòng bồn suốt ngày đêm, không thành tiếng, mỗi ngày mất từ vài chục đến hàng trăm lít tuỳ mức rò.
  • Bồn nước trên mái bị tràn vì phao kẹt, nước chảy theo ống tràn xuống máng mà không ai thấy.
  • Vòi rỉ giọt ở sân sau, nhà kho, tầng thượng: một vòi rỉ đều có thể mất vài chục lít mỗi ngày.
  • Máy lọc nước thải bỏ phần nước đậm đặc ra đường thoát, nhiều nhà không biết lượng này lớn hơn lượng nước lọc thu được.
  • Nước xả bỏ khi chờ nước nóng chảy tới vòi sen, nhất là nhà có máy nước nóng đặt trên mái và ống dài.
  • Rửa xe, lau sân bằng vòi để chảy liên tục, mỗi lần dăm bảy phút đã thành cả trăm lít.
  • Có thêm người ở mà không để ý: con cái về ở, người giúp việc, khách thuê phòng.

Mỗi mục trong danh sách trên đều có cách đo riêng. Điểm chung là bạn đo được bằng đồng hồ nước, một cái xô có vạch và một chiếc điện thoại để bấm giờ, không cần thiết bị gì đặc biệt.

Đặt mục tiêu vừa sức và theo dõi theo tuần

Khi đã có con số hợp lý của nhà mình, mục tiêu tốt nhất là bịt các chỗ rò trước, sau đó mới bớt dần ở việc lớn nhất. Bịt rò là khoản lợi không ai phải hy sinh gì; còn bớt thời gian tắm hay số mẻ giặt thì cần cả nhà đồng ý. Đặt mục tiêu giảm mười đến mười lăm phần trăm trong hai tháng thường dễ giữ hơn là cố cắt một nửa rồi bỏ cuộc sau một tuần.

Thay vì chờ hoá đơn mỗi tháng, bạn ghi chỉ số đồng hồ vào cùng một buổi mỗi tuần, chẳng hạn sáng chủ nhật. Hiệu hai lần ghi chia bảy là lượng nước trung bình mỗi ngày của tuần đó. Một tuần tăng vọt không rõ lý do là lúc đi tìm rò rỉ, trước khi hoá đơn kịp về. Nhà nào thích thì ghi vào điện thoại, chụp ảnh đồng hồ là đủ, không cần lập sổ phức tạp.

Về tiền, bạn chỉ cần nhân số khối tiết kiệm được với đơn giá ở bậc cao nhất mà nhà mình đang chạm tới, vì phần cắt bớt luôn rơi vào bậc đó trước. Đơn giá mỗi địa phương một khác và thay đổi theo từng thời kỳ, nên hãy tra biểu giá hiện hành của đơn vị cấp nước in trên hoá đơn hoặc công bố trên kênh chính thức của họ, đừng dùng con số nghe truyền miệng.

Câu hỏi thường gặp

Nhà hai người dùng mười lăm khối một tháng có nhiều không?

Mười lăm khối cho hai người trong ba mươi ngày tương đương khoảng hai trăm năm mươi lít mỗi người mỗi ngày, khá cao nếu cả hai đi làm cả ngày và không có vườn. Bạn nên tự tính theo từng việc như hướng dẫn trong bài rồi làm phép thử rò rỉ ban đêm.

Có mức chuẩn nào về lượng nước một người dùng mỗi ngày không?

Ngành cấp nước có các mức dùng để thiết kế hệ thống, nhưng đó là con số cho cả khu dân cư, không phải chuẩn cho từng nhà. Với gia đình, con số tự dựng từ thói quen của chính nhà bạn hữu ích hơn, vì nó chỉ ra việc nào đang dùng nhiều.

Vì sao tháng này nhà không làm gì khác mà số khối tăng?

Hay gặp nhất là trời nóng làm mọi người tắm nhiều hơn, kỳ hoá đơn dài hơn vài ngày, hoặc một két bồn cầu bắt đầu rò. Xem số ngày của kỳ trên hoá đơn trước, sau đó khoá hết vòi và nhìn đồng hồ xem có còn quay không.

Nhà có giếng khoan và nước máy thì tính thế nào?

Đồng hồ chỉ đo phần nước máy. Nếu bạn dùng giếng cho tưới cây, lau sân, xả bồn cầu thì số khối nước máy sẽ thấp hơn bảng tự tính. Khi so, chỉ cộng những việc thực sự dùng nước máy để tránh tưởng nhầm là đồng hồ chạy chậm.

Đồng hồ nước có thể chạy nhanh hơn thực tế không?

Đồng hồ có thể sai số, nhưng phần lớn trường hợp hoá đơn tăng là do rò rỉ phía sau đồng hồ, thuộc đường ống trong nhà. Khi đã khoá hết vòi mà đồng hồ vẫn đứng yên, còn hoá đơn vẫn cao bất thường, bạn có thể đề nghị đơn vị cấp nước kiểm định đồng hồ.

Có nên tính tiền nước theo từng người để mọi người tự giác?

Với gia đình, chia tiền theo đầu người thường gây căng thẳng hơn là giúp tiết kiệm. Cách nhẹ nhàng hơn là cho cả nhà thấy con số tự tính, chọn chung một hai việc để bớt, rồi xem đồng hồ sau mỗi tuần như một trò chơi chung.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138