LangPhi.comLãng Phí
Lãng phí nước sinh hoạt

Đo nước mất khi cả nhà không dùng: phép thử hai giờ, quy ra khối và tiền mỗi tháng

Khoá hết vòi, chụp đồng hồ nước hai lần cách nhau hai giờ là biết nhà mất bao nhiêu lít vì rò rỉ. Cách làm với nhà có bồn mái, cách quy ra khối và tiền.

Close-up of a hand holding a smartphone above an old brass water meter in a narrow alley house in Hai Phong at dusk, phone screen dark, warm lamp light

Rò rỉ nước khác rò rỉ điện ở một điểm: nó thường không có tiếng, không có mùi, và nhiều khi chảy thẳng vào đường thoát nên không đọng lại vũng nào. Cách duy nhất để biết chắc nhà bạn có đang mất nước khi không ai dùng hay không là để đồng hồ nước tự nói. Phép thử dưới đây chỉ cần hai lần chụp ảnh và một khoảng thời gian cả nhà không mở vòi.

Điểm khác của bài này so với lời khuyên chung chung "kiểm tra đồng hồ" là đi tới con số: bao nhiêu lít mỗi giờ, quy ra bao nhiêu khối mỗi tháng, tương đương bao nhiêu tiền với một đơn giá giả định. Có con số rồi, bạn mới biết chỗ rò ấy đáng gọi thợ ngay hay có thể tự xử lý cuối tuần. Bài cũng giải thích vì sao nhà có bồn nước trên mái hay cho kết quả "không rò" giả, và cách làm cho đúng.

Vì sao phải đo chứ không chỉ nhìn

Nhiều nhà kiểm rò rỉ bằng cách nhìn quanh xem có chỗ nào ướt. Cách đó chỉ bắt được rò lộ thiên, như vòi rỉ giọt hay khớp nối dưới chậu rửa. Phần lớn lượng nước mất âm thầm lại nằm ở những chỗ không bao giờ ướt sàn: két bồn cầu rỉ thẳng xuống lòng bồn, phao bồn mái kẹt làm nước tràn theo ống tràn ra máng, ống ngầm dưới nền nứt cho nước thấm xuống đất.

Đồng hồ nước đếm mọi giọt đi qua nó, bất kể giọt đó đi đâu. Vì thế, nếu bạn chắc chắn không ai dùng nước mà đồng hồ vẫn nhích, thì phần nhích đó là nước đang mất ở đâu đó phía sau đồng hồ. Đây là phép thử đơn giản nhất và đáng tin nhất mà một gia đình tự làm được, không cần dụng cụ.

Thêm một lý do để đo: rò nhỏ cộng dồn theo giờ. Một chỗ rò chỉ khoảng một phần mười lít mỗi phút, nhỏ đến mức không nghe thấy, thì mỗi ngày đã là khoảng một trăm bốn mươi bốn lít, mỗi tháng hơn bốn khối. Con số đó đủ làm một nhà bốn người trả thêm cả chục phần trăm hoá đơn mà không ai hiểu vì sao.

Phép thử hai giờ, từng bước

Chọn khoảng thời gian chắc chắn không ai dùng nước, như lúc cả nhà đi vắng hoặc buổi tối sau khi mọi người đã ngủ. Hai giờ là đủ cho phần lớn trường hợp; muốn chắc hơn thì để qua đêm.

  1. Đi một vòng khoá chặt mọi vòi, tắt máy giặt, máy rửa chén, máy lọc nước nếu máy đang lọc. Dặn cả nhà không xả bồn cầu trong lúc thử.
  2. Mở nắp hộp đồng hồ, lau mặt kính cho rõ. Chụp ảnh thật nét cả dãy số đen lẫn các vòng số đỏ hoặc kim nhỏ. Ghi giờ chụp.
  3. Trong lúc chờ, nhìn kỹ mặt đồng hồ một phút. Nhiều đồng hồ cơ có một bánh xe nhỏ hình sao hoặc tam giác quay rất nhạy, dùng để phát hiện dòng chảy nhỏ. Bánh xe này quay là đã có nước đi qua.
  4. Sau hai giờ, chụp lại đồng hồ ở cùng góc. Không được có ai dùng nước trong khoảng này.
  5. Đọc hiệu hai lần chụp ra lít. Dãy số đen là khối, các vòng số đỏ thường lần lượt là trăm lít, chục lít, lít và phần nhỏ hơn; ký hiệu nhân bên cạnh mỗi vòng cho biết giá trị.
  6. Chia hiệu số cho hai để có lít mỗi giờ. Nhân hai mươi bốn rồi nhân ba mươi để quy ra lít mỗi tháng, chia một nghìn ra khối.

Ví dụ giả định: lần đầu đọc được 1.248 khối và 362 lít, sau hai giờ đọc được 1.248 khối và 378 lít. Hiệu số là 16 lít trong hai giờ, tức 8 lít mỗi giờ. Nhân hai mươi bốn được 192 lít mỗi ngày, nhân ba mươi được khoảng 5.760 lít, tức gần sáu khối mỗi tháng. Hãy tự nhân lại với số đọc được ở nhà mình.

Nhà có bồn nước trên mái: vì sao dễ cho kết quả sai

Đồng hồ chỉ quay khi phao mở. Ở nhà có bồn mái, nước từ đồng hồ chảy lên bồn rồi mới xuống các vòi. Phao trong bồn chỉ mở khi mực nước tụt đủ sâu. Một chỗ rò nhỏ phía dưới bồn có thể làm mực nước tụt rất chậm, nên trong hai giờ thử phao chưa kịp mở và đồng hồ đứng yên, trong khi nước vẫn đang mất.

Cách khắc phục thứ nhất: để qua đêm. Thử từ tối đến sáng, khoảng tám đến mười giờ. Nếu đồng hồ vẫn đứng yên sau cả đêm và mực nước bồn gần như không đổi, nhà gần như không rò. Nếu đồng hồ nhích một lượng, lấy lượng đó chia số giờ thử.

Cách khắc phục thứ hai: khoá van dưới bồn. Nếu đường ống có van ngay dưới bồn mái, khoá van đó lại thì phần ống từ bồn xuống nhà tách khỏi phép thử. Lúc này đồng hồ chỉ đo đoạn từ đồng hồ lên bồn cùng chính chiếc bồn. Làm ngược lại, mở van bồn, khoá van tổng sau đồng hồ và đánh dấu mực nước trong bồn bằng bút, cũng cho bạn biết phần ống trong nhà có rò hay không.

Đừng quên ống tràn. Nếu phao hỏng, nước sẽ chảy liên tục theo ống tràn. Lúc này đồng hồ quay đều cả đêm và thường cho con số rất lớn, có khi vài chục lít mỗi giờ. Ra chỗ ống tràn đổ ra, nhìn xem có nước chảy không là thấy ngay. Bài riêng về bồn mái trong danh mục này nói kỹ hơn.

Đọc kết quả: con số nói gì và việc nên làm

Mức dưới đây chỉ là khung để bạn xếp ưu tiên, không phải ngưỡng kỹ thuật. Đơn giá dùng để quy tiền là đơn giá giả định 10.000 đồng mỗi khối; hãy thay bằng đơn giá bậc cao nhất nhà bạn đang chạm tới trên hoá đơn.

Lượng mất đo đượcQuy ra mỗi thángTiền ví dụ mỗi thángViệc nên làm
Đồng hồ đứng yên cả đêmgần như khôngkhông đáng kểThử lại sau ba tháng hoặc khi hoá đơn tăng
Khoảng 1–3 lít mỗi giờkhoảng 0,7–2,2 khốikhoảng 7.000–22.000 đồngRà bồn cầu, vòi rỉ, máy lọc nước trong tuần
Khoảng 5–15 lít mỗi giờkhoảng 3,6–10,8 khốikhoảng 36.000–108.000 đồngKhoanh vùng ngay, kiểm phao bồn mái và két bồn cầu
Trên khoảng 20 lít mỗi giờtrên 14 khốitrên 140.000 đồngKhoá van tổng khi đi vắng, tìm chỗ rò lớn hoặc gọi thợ

Phép quy đổi: một lít mỗi giờ nhân hai mươi bốn giờ nhân ba mươi ngày là 720 lít, tức 0,72 khối mỗi tháng. Bạn có thể nhớ nhanh: mỗi lít mỗi giờ là khoảng ba phần tư khối mỗi tháng. Rò lớn còn có một rủi ro khác ngoài tiền: nước thấm vào tường, nền, trần nhà dưới, sửa sẽ tốn hơn nhiều so với hoá đơn.

Khoanh vùng nhanh trước khi gọi thợ

Khi đồng hồ báo có rò, bạn có thể tự thu hẹp chỗ nghi ngờ bằng cách khoá từng van rồi nhìn lại đồng hồ hoặc bánh xe chỉ rò. Bắt đầu từ những chỗ hay rò nhất và dễ kiểm nhất: van cấp nước của từng bồn cầu. Khoá van cấp của một bồn cầu, đợi vài phút; nếu bánh xe trên đồng hồ ngừng quay, bồn cầu đó là thủ phạm. Làm lần lượt với từng bồn cầu trong nhà.

Tiếp theo là van cấp của máy lọc nước, máy giặt, bình nóng lạnh và van từng tầng nếu nhà có. Mỗi lần khoá một van là loại trừ được một nhánh. Nếu khoá hết các nhánh có van mà đồng hồ vẫn quay, chỗ rò nằm ở đoạn ống chính giữa đồng hồ và các van, thường đi ngầm dưới nền hoặc trong tường. Lúc đó nên gọi thợ có thiết bị dò, thay vì tự đục tìm.

Một lưu ý về phạm vi trách nhiệm: thông thường đoạn ống từ sau đồng hồ vào nhà là phần của gia đình, còn đồng hồ và đoạn trước đồng hồ thuộc đơn vị cấp nước. Nếu thấy nước rỉ ngay ở thân đồng hồ hay khớp nối trước đồng hồ, bạn báo đơn vị cấp nước xử lý, không tự tháo.

Những điều làm phép thử sai mà nhiều người mắc

Phép thử chỉ đáng tin khi điều kiện đúng. Đây là các lỗi hay gặp khiến người ta kết luận nhầm là có rò hoặc không có rò.

  • Quên máy lọc nước đang tự súc rửa hoặc đang bù nước vào bình chứa, làm đồng hồ nhích trong lúc thử.
  • Có người trong nhà dậy đi vệ sinh lúc nửa đêm và xả nước, phép thử qua đêm bị cộng thêm một két.
  • Máy giặt có hẹn giờ chạy vào sáng sớm, trước lần chụp thứ hai.
  • Bồn mái vừa được dùng nhiều buổi tối, phao đang mở để bù nước lúc bắt đầu thử, nên đồng hồ quay trong mười lăm hai mươi phút đầu dù không có rò.
  • Đọc nhầm vòng số đỏ, lấy vòng trăm lít làm vòng lít hoặc ngược lại. Chụp ảnh rõ và so ký hiệu nhân bên cạnh mỗi vòng.
  • Chỉ nhìn dãy số đen, trong khi một chỗ rò vài lít mỗi giờ phải nhiều ngày mới làm dãy số đen nhảy một đơn vị.

Với nhà có bồn mái, cách chắc nhất là bắt đầu phép thử sau khi bồn đã đầy, tức khi tiếng nước chảy vào bồn đã dừng hẳn.

Biến phép thử thành thói quen nhỏ mỗi quý

Rò rỉ không xuất hiện một lần rồi thôi. Gioăng cao su trong két bồn cầu lão hoá dần, phao bồn mái kẹt cặn theo mùa, ống nhựa nứt khi nền nhà lún. Làm phép thử hai giờ hoặc qua đêm mỗi ba tháng một lần, và thêm một lần mỗi khi hoá đơn tăng bất thường, là đủ để bắt được phần lớn chỗ rò trước khi chúng thành khoản tiền đáng kể.

Lưu lại ảnh chụp đồng hồ cùng ngày giờ trong một thư mục riêng trên điện thoại. Sau vài lần, bạn có một chuỗi số để so: lần nào đồng hồ đứng yên, lần nào nhích bao nhiêu. Khi phải gọi thợ hay làm việc với đơn vị cấp nước, những tấm ảnh này là bằng chứng rõ ràng hơn nhiều so với cảm giác "dạo này tốn nước".

Cuối cùng, khi cả nhà đi vắng vài ngày, khoá van tổng sau đồng hồ. Đó là cách chắc nhất để một chỗ rò bất ngờ không chảy suốt cả kỳ nghỉ. Nhớ tắt máy bơm và bình nóng lạnh trước khi khoá van tổng, và mở lại theo thứ tự ngược lại khi về.

Câu hỏi thường gặp

Bánh xe nhỏ trên đồng hồ nước quay chậm có phải lúc nào cũng là rò không?

Nếu bạn chắc chắn mọi vòi và thiết bị đều đã tắt, bồn mái đã đầy, thì bánh xe quay là có nước đang đi qua, gần như chắc là rò. Nếu không chắc, khoá van tổng sau đồng hồ: bánh xe dừng thì dòng chảy nằm trong nhà bạn.

Nhà dùng đồng hồ điện tử thì thử thế nào?

Đồng hồ điện tử hoặc đồng hồ đo xa thường hiển thị số đến lít hoặc phần lít, nên phép thử còn dễ hơn. Bạn vẫn chụp ảnh hai lần cách nhau một khoảng thời gian không dùng nước. Nếu có ứng dụng xem chỉ số theo giờ, xem lượng tiêu thụ lúc nửa đêm đến sáng sớm.

Thử hai giờ thấy đồng hồ đứng yên thì có chắc không rò không?

Với nhà không có bồn mái, đứng yên hai giờ là kết quả khá tin cậy. Với nhà có bồn mái, nên thử qua đêm hoặc khoá van dưới bồn như hướng dẫn, vì phao có thể chưa kịp mở khi mực nước chỉ tụt chậm.

Đo được rò ba lít mỗi giờ có đáng tìm không?

Ba lít mỗi giờ là khoảng hai khối mỗi tháng, hơn hai mươi khối mỗi năm. Chỗ rò cỡ này thường nằm ở bồn cầu hoặc vòi rỉ, tự tìm được bằng cách khoá từng van. Đáng làm, vì sửa thường chỉ cần thay một gioăng hoặc chỉnh phao.

Rò ở ống ngầm thì nhà có tự sửa được không?

Tìm chính xác chỗ rò ngầm cần thiết bị dò, đục sai chỗ dễ làm hỏng nền và tường. Bạn nên tự khoanh vùng bằng van để thu hẹp đoạn nghi ngờ, rồi gọi thợ có thiết bị dò, đưa họ xem các số đã đo để họ làm nhanh hơn.

Có nên khoá van tổng mỗi đêm để khỏi mất nước?

Với nhà đã biết có rò mà chưa sửa kịp, khoá van tổng ban đêm là biện pháp tạm hợp lý. Nhưng đừng coi đó là cách giải quyết lâu dài, vì rò vẫn chạy cả ngày và có thể làm hỏng tường, nền. Sửa chỗ rò vẫn là việc chính.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138